De natuurkundigen kunnen het zo gek niet verzinnen of het bevestigd wat Spinoza in de zeventiende eeuw dacht en opschreef. Het enige wat me verbaast is dat natuurkundigen zich daar zelf niet van bewust lijken.
Ik bedenk dit als ik over het werk van Carlo Rovelli lees in De Groene. Zijn relationele kwantumfysica is voor lezers van Deleuze niet nieuw. Als hij een filosofische kijk op kwantum mist komt dat omdat zijn filosofische kennis beperkt is.

Maar ik herinnerde me een interview met Rovelli, haal het uit de kast en lees dat Spinoza belangrijk voor hem is. Dat verbaast me niet en wel, niet vanwege de gedeelde inzichten, wel vanwege zijn twijfels over kwantum en filosofie. Misschien moet ik hem een mailtje sturen over Deleuze.

Een boek over mensenlevens en dodelijke maatschappelijke structuren. Eén van de schokkendste delen van dit* boek zijn de verhalen over lijfeigenschap, oftewel slavernij binnen Europa, over half-mensen die eigendom waren van de landeigenaren.  Dit duurde tot na de tweede wereldoorlog.
In het voorlaatste hoofdstuk is de schrijfster op bezoek bij de laatste herder van de vallei. Dankzij nieuwe regels kan hij zijn kaas niet verkopen, zijn wol en mag hij zijn schapen en geiten niet laten slachten.
Van lijfeigenschap naar bureaucratie. Wat een vooruitgang.

* een portret van een gemeenschap in een bergdorpje in Ligurië, Noord Italië

ER IS MINDER FILOSOFIE DAN OOIT EN WEINIGEN LIJKEN DAT TE BESEFFEN.  Het barst van de cursussen, workshops, trainingen enzovoort enzoverder. EN ER WORDT NIET GEDACHT. NAPRATEN, NADOEN (ook voelen genoemd), NAVOLGEN, NALIJDEN (en dat leiden noemen in de flyer), NA-IJLEN.
Soms voel ik me somber.
(De wereld staat in brand, hetgeen overstromingen veroorzaakt)